Tussen 1906 en 1918 reed de ‘Culemborgse’ stoomtram door de Kattenstraat, en vandaar verder via de Goilberdingerstraat, richting het Station van de ‘Staats Spoorwegen’.
Begin september verschijnt er een fraai ingebonden Fotoboek over, met zo goed als alle ansichtkaarten (en ook ander materiaal) uit die tijd, waarop maar IETS van die 24 kilometer lange tramlijn tussen Culemborg en Tiel te zien is. Het boek kost 25 euro.
Stoomtram in de Kattenstraat. Detail prentbriefkaart, uitgave Adrianus K. Wagemaker 1908 (collectie Zwier v.d. Schagt).
Dampend in de Kattenstraat
Plannen voor een stoomtram waren er al vroeg. Volgens een plan uit 1898 zou de tram over de Markt lopen, en vandaar onder de Binnenpoort. In 1902 werd het uiteindelijke tracé bepaald, komend vanaf het Voorburg, door Slotstraat, Kattenstraat en Goilberdingerstraat.
De halte was op de Vierhoeken; gestopt werd bij de bodedienst van Pothuizen, op Kattenstraat 2. Daar is een mooie ansichtkaart van. De locomotief staat er juist stil, nog dampend van de rook.
De stoomtram bleef verlieslijdend, en er waren ook klachten over. Het raadslid Levie Eleazar Wijzenbeek (Kattenstraat 12) klaagde over de overlast van stank en geluid; een ander raadslid, Otto de Beus (onder zijn schuilnaam ‘Johan van Redichem’) klaagde over de vernieling van het straatwerk, en niet nagekomen beloftes. De tram was volgens hem ook overbodig, want er was geen industrie die er gebruik van maakte, en de mensen reisden niet.
Rails van de tram zijn zichtbaar in de Goilberdingerstraat. Prentbriefkaart, uitgave A.T. Verschoor, 1917 (eigen collectie)
Eerdere publicaties uitverkocht
Over de stoomtram verscheen al in 1967 een klein boekje (48 blz.), met de titel ‘De geschiedenis van de stoomtram Tiel-Buren-Culemborg’, geschreven door H.A. van Lith. Uitgever was de firma D.J. Thijsen in Buren.
Op dit boekje verscheen in 2020 een ‘inspirerende aanvulling’ van dezelfde auteur, de inmiddels gepensioneerde bedrijfsjournalist Hans van Lith (1936) uit Voorburg. Dit fraaie boek, in hardcover (125 blz.) werd uitgegeven door Uitgeverij BoekWie van Culemborger Kees Wielemaker. Het boek is inmiddels uitverkocht.
Van het kleine boekje uit 1967, dat officieel óók is uitverkocht, is nog een aantal ‘nieuwe exemplaren’ te verkrijgen bij Boekwinkel Kaetshaag (prijs 10 euro).
Hans van Lith schreef twee boeken over de Culemborgse stoomtram
Stoomtram Tiel-Buren-Culemborg
Het nieuwe boek is samengesteld door de bekende Culemborgse ansichtkaartenverzamelaar Zwier van der Schagt, en tramfanaat Patrick Schoenmakers uit Herpen. Officieel heet de publicatie: ‘Het Fotoboek van de Stoomtram Tiel-Buren-Culemborg’. Dit fotoboek telt zo’n 160 pagina’s en bevat circa 278 afbeeldingen (prentbriefkaarten, foto’s, advertenties).
De stoomtram Tiel-Buren-Culemborg liep vanaf Tiel, via Drumpt, Kerk-Avezaath en Erichem naar het stadje Buren, en vandaar via Asch, Zoelmond en Beusichem naar het eindpunt te Culemborg. Al deze plaatsen komen in het boek ruimschoots aan bod én in beeld.
Bestellen
Wie belangstelling heeft voor het Fotoboek, kan het bestellen door een mailtje te sturen naar Zwier van der Schagt.
Vermeld daarbij: naam, volledig adres en telefoonnummer (en het aantal boeken dat je wil bestellen). Eventuele verzending buiten Culemborg kost 5,50 euro. Je krijgt dan een tijdig betaalverzoek.
Omslag van het nieuwe ‘Fotoboek van de Stoomtram Tiel-Buren-Culemborg’
